ಮಲೆನಾಡಿನ ಘಮ ಹೊತ್ತ ಅಪರೂಪದ ಮಂಜುಗುಣಿ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ
ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಳೆ, ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಅಘನಾಶಿನಿಯ ಕಣಿವೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೊಬಗಿನ ಮಧ್ಯೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆಯ ಹೆಸರು ಮಂಜುಗುಣಿ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ.
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಂಜುಗುಣಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಕ್ಕಿ ತಳಿ ಇಂದು ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯವೆಂದಷ್ಟೇ ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಬದುಕಿನ ನೆನಪನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಂಜುಗುಣಿ ಎಂದರೆ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಗುರುತು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ. ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿಯ ಉಗಮ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲಿನ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ವಾತಾವರಣ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಮಳೆ ಈ ಅಕ್ಕಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
“ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದರ ಕಾಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಪರಿಮಳ ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡ ಗುರುತು. ಬೇಯಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಮನೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸುವ ಸುಗಂಧವೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪಾಯಸ, ಕೇಸರಿ ಬಾತ್ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಈ ಅಕ್ಕಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಇತ್ತು.
ಕೆಲವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಂಜುಗುಣಿ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿಯನ್ನು “ಅಪರೂಪದ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಅಕ್ಕಿ” ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಪಾಯಸ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿಬಾತ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿಯೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಕ್ಕಿ ತಳಿಗಳೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬೀಜ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಗಳು ಬಂದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮರೆಯಾಗತೊಡಗಿದವು.
ಮಂಜುಗುಣಿ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿಯೂ ಇದೇ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿ, ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುವ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ರೈತರು ಈ ತಳಿಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು.
ಆದರೂ ಕೆಲವು ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದ ಬೀಜವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ಬೆಳೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮನೆಯ ಪರಂಪರೆ. ಹಬ್ಬ, ದೇವರ ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅಕ್ಕಿ ಎಂಬ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಕುರಿತು ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೇಶೀ ಅಕ್ಕಿ ತಳಿಗಳತ್ತವೂ ಹೊಸ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ರುಚಿ, ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದಂತೆ ಮಂಜುಗುಣಿ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿಯಂತಹ ಅಪರೂಪದ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೇದಿಕೆಗಳು ಈ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
ಇಂದು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜ ತಳಿಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮಂಜುಗುಣಿ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿಯಂತಹ ತಳಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಒಂದು ಬೀಜವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಪರಿಮಳದಿಂದ ಜನಮನ ಗೆದ್ದಿರುವ ಮಂಜುಗುಣಿ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಇಂದು ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಬದುಕಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರೈತರು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಕೈಜೋಡಿಸಿದರೆ ಈ ಅಪರೂಪದ ಅಕ್ಕಿ ತಳಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಸುವಾಸನೆ ಹರಡಬಹುದು!
