ಹರೀಶ್ ರಾಣಾಗೆ ದಯಾಮರಣ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಣಯ
ನವದೆಹಲಿ: 13 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಚೇತನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ನ 31 ವರ್ಷದ ಯುವಕ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರಿಗೆ ದಯಾಮರಣ (Passive Euthanasia) ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವುದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ 2013ರಲ್ಲಿ ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ 4ನೇ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರಲ್ಲದೆ, ಮೆದುಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಚೇತನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ದೇಹದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ 13 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ರಾಣಾ ಅವರ ವೃದ್ಧ ಪೋಷಕರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಗನಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳು ಸಹ ಗುಣಮುಖವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಮಗನಿಗೆ ದಯಾಮರಣ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಪೋಷಕರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ರಾಣಾ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು (life-support treatment) ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಅಗತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು All India Institute of Medical Sciences (AIIMS) ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ದಯಾಮರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. Passive euthanasia: ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು Active euthanasia: ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕ್ರಮ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ Active euthanasia ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ Passive euthanasiaಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿಯಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಪ್ರಕರಣವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಯಾಮರಣ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಿದೆ. “ಜೀವನದ ಹಕ್ಕಿನಂತೆ ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ ಮರಣದ ಹಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ್ದೇ” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 13 ವರ್ಷಗಳ ನೋವಿನ ಬದುಕಿನ ನಂತರ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಈ ಮೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
