ಜೇನು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ರೈತರನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಇರುತ್ತೀರಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೇನಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ, ಜೇನಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವೇ ಯಾಕೆ, ಬೇರೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಆಗದೇ? ಇದಕ್ಕೂ ಹಲವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀಲಿ, ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಗೂಡಿನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಜೇನುನೊಣಗಳು ಆಹಾರ ಹುಡುಕಲು ದೂರ ಹೋಗಿ ಮರಳಿ ಬರುವಾಗ ತಮ್ಮ ಗೂಡನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ಸಹಕಾರಿ. ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ಗಾಢವಾದ ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಅವು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ಬೇರೆ ಗೂಡುಗಳಿಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.
ಉಷ್ಣಾಂಶದ ನಿರ್ವಹಣೆ: ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಒಳಗಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೇನುನೊಣಗಳು ಆರಾಮವಾಗಿರಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಕ್ಷಣೆ: ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮಳೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಬಣ್ಣವು ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜೇನು ಸಾಕಣೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವಿಧ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದರೂ, ಜೇನುನೊಣಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿವೆ.
ಜೇನಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದರ ಹಿಂದೆ ಬಲವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಇದು ಜೇನುನೊಣಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳ ಬಣ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿ (Color Vision): ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣಪಟಲವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀಲಿ, ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟ್ರಾ ವೈಲೆಟ್ (UV) ಕಿರಣಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಅವುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಗೋಚರಿಸುವ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ.
ತಪ್ಪು ಗೂಡು ಸೇರುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು (Preventing Drifting): ಜೇನು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಸಾಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮರಳಿ ಬರುವಾಗ ತಮ್ಮ ಗೂಡನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಈ ಬಣ್ಣದ ಸಂಕೇತ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ: ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ನೀಲಿ ಮತ್ತು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಕರಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಲಿತಿರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು, ಕಪ್ಪು, ಗಾಢ ಬೂದು ಬಣ್ಣಗಳು ಅತಿಯಾದ ಶಾಖವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಜೇನುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುತ್ತವೆ
ಅಂತೆಯೇ ರೈತರು ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವಾಗ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೇನುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.