ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ವನಗಳು ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದದ್ದು ಸುಮಾರು 15ರಿಂದ 30 ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲವು ಶ್ವಾನಗಳು ಮಾನವರ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಳಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬರಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಮಾನವರು ಆಹಾರ ನೀಡಿದರೆ, ಶ್ವಾನಗಳು ಶಿಬಿರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನರಿಗಳನ್ನು ಗೃಹಪಾಲಿತ ಶ್ವನಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಹಲವು ಸ್ವದೇಶಿ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳು ಇದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಮುಧೋಳ್ ಹೌಂಡ್. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಶ್ವಾನ ತಳಿ ತನ್ನ ವೇಗ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಾರವಾನ್ ಹೌಂಡ್ (Caravan Hound) ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಮುಧೋಳ್ ಹೌಂಡ್ ತಳಿಯ ಮೂಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳ ಪಟ್ಟಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಶಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಶ್ವಾನ ತಳಿ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಕಾಡು ಮೃಗಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ತಳಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಶ್ವಾನ ತಳಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಶ್ವಾನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಮುಧೋಳ್ ಹೌಂಡ್ ತಳಿಯ ಶ್ವಾನಗಳು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ದವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅದನ್ನು ಸೈಟ್ ಹೌಂಡ್ (sighthound) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕವೇ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದಕ್ಕಿದೆ.
ವೇಗ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
ಮುಧೋಳ್ ಹೌಂಡ್ ತನ್ನ ಅಸಾಧಾರಣ ವೇಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೂರವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದಕ್ಕಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಲೇ ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಚುರುಕು, ಜಾಗರೂಕ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಮುಧೋಳ್ ಹೌಂಡ್
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ವಾನ ತಳಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಮುಧೋಳ್ ಹೌಂಡ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸೇನೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ಮತ್ತು ಪತ್ತೆ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸ್ವದೇಶಿ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮುಧೋಳ್ ಹೌಂಡ್ ಶ್ವಾನ ತಳಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವದೇಶಿ ಶ್ವಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ತಳಿ. ಸರಿಯಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆತರೆ ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ಹೆಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
