ದೇಶಾದ್ಯಂತ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯ
ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಖರ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಇದೀಗ “Special Intensive Revision” (SIR) ಅಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದೇಶದ 16 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 3 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಸೇರಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶೀಲನಾ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆ ಅಥವಾ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ “ಶುದ್ಧೀಕರಣ” ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಕಲಿ ಹೆಸರುಗಳು, ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಹೆಸರುಗಳು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅರ್ಹತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ ಹೊಸ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿಯ (Census) ಮನೆ ಪಟ್ಟಿ (House Listing) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ SIR ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಜನಗಣತಿಯ ವೇಳೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೂತ್ ಲೆವೆಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (BLO) ಮನೆಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮತದಾರರ ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೆಸರು, ವಯಸ್ಸು, ವಿಳಾಸ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ವಿವರಗಳು, ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಆಧಾರ್ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೇಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಅನೇಕ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಹಳೆಯ ವಿಳಾಸದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಹಲವು ಕಡೆ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು SIR ಅನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ. ಕಠಿಣ ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಹಿಮಪಾತ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಳಿಕ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ.