ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಆಸ್ತಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ವಿಶೇಷ ವರದಿ | Canara NEXT
ಬೆಂಗಳೂರು: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಅಥವಾ ನಿವೇಶನ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗೆ e-Swathuನಲ್ಲಿ ನಮೂನೆ ಸೃಜನೆಯಾಗಿದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಹಂತ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ (ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ತೆರಿಗೆ, ದರ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕಗಳು) ನಿಯಮಗಳು, 2025ರ ಅನ್ವಯ ನಿಯಮಬಾಹಿರವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣೆಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ನೀಡಿದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣಾ ವಹಿ, e-Swathu 2.0 ಹಾಗೂ ಪಂಚತಂತ್ರ 2.0ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಆಸ್ತಿಗಳು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಯಾವ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯ?
ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿ, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಬಾಹೀರವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ Double Entry ಅಥವಾ Duplicate Property, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿರದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ, ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬಾಹೀರ ಮಾಲೀಕತ್ವ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಕೇವಲ e-Swathuನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದರ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಜನರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್; 15 ದಿನಗಳ ಅವಕಾಶ
ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣೆಯಿಂದ ಕೈಬಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಸ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಸೂಚನಾ ಫಲಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕದ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಧಿಭೋಗದಾರನಿಗೂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಮೂಲಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿದ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣಾ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಬಾರದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ, ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯೂ ನಡೆಯಲಿದೆ
ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳ ತನಿಖೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿಯ ಭೂಮಾಪಕರಿಂದ ಆಸ್ತಿಯ ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತು ದೃಢೀಕರಣ ಪಡೆಯಬಹುದು. ದಾಖಲೆಗಳು, ಸ್ಥಳ ತನಿಖೆಯ ಮಹಜರು ಅಥವಾ ಭೂಮಾಪನಾ ಇಲಾಖೆಯ ದೃಢೀಕರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಅದನ್ನು ಕರ ನಿರ್ಧರಣಾ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
ಆದರೆ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮಬಾಹೀರವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟರೆ ಮುಂದಿನ ಹಂತ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ.
ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಲ್ಲ!
ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣಾ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು e-Swathu 2.0 ತಂತ್ರಾಂಶದ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು.
ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ನಿಯಮಬಾಹೀರವಾಗಿ ನಮೂನೆ ಸೃಜಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಮೂನೆಯನ್ನು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬಹುದು.
ಅಂದರೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಳಿಕವೂ ಪ್ರಕರಣ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಲಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ e-Swathu ನಮೂನೆ ಇದ್ದರೆ?
ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. e-Swathu ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ ನಮೂನೆ ಸೃಜನೆಯಾಗಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಅಂತಹ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬಾಧಿತರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಲಾಗಿನ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು.
PID ರದ್ದಾದರೆ ನೋಂದಣಿ ವಿಚಾರವೂ ಮುಖ್ಯ
ಆಸ್ತಿಯ PID ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಸ್ತಿ ಈಗಾಗಲೇ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅನ್ವಯಿಸುವ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೋಂದಣಿ ರದ್ದತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಂದಣಿ ರದ್ದಾದ ಬಳಿಕವೇ PID ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಂತಹ PIDಯನ್ನು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ Freeze ಮಾಡಬೇಕು.
ಇದು e-Swathu ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ದಾಖಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ರದ್ದಾದ PID ಮತ್ತೆ ಬಳಸಲು ನಿರ್ಬಂಧ
ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಂದ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾದ ನಮೂನೆಯ PIDಯನ್ನು e-Swathu 2.0 ಮತ್ತು ಪಂಚತಂತ್ರ 2.0 ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ Free ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ PIDಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣೆ ಮಾಡಲು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ PIDಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣಾ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿ, ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಡತವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ
ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಆದೇಶದಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮುಂದೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತೀರ್ಮಾನವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಏನು ಗಮನಿಸಬೇಕು?
ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ e-Swathu ನಮೂನೆ, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ದಾಖಲೆ, ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಪಂಚಾಯಿತಿಯಿಂದ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ, 15 ದಿನಗಳ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣಾ ವಹಿ, e-Swathu 2.0 ಮತ್ತು ಪಂಚತಂತ್ರ 2.0ನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆ, ನಿಯಮಬಾಹೀರ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಣೆ ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಸ್ಥಳ ತನಿಖೆ, ನೋಟಿಸ್ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
