ವಿಮಾನ ಹಾರುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಾಕ್ಪಿಟ್ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಭದ್ರತೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ… ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಯಮಸ್ವರೂಪಿಯಾದರೆ?!
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರಂದು ದುಬೈನಿಂದ ಟೆಲ್ ಅವೀವ್‌ಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದ Flydubai FZ1073 ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ತಂದಿದೆ. 174 ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿದ್ದ Boeing 737 MAX 8 ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟದ ಮಧ್ಯೆ ಸಹಪೈಲಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಿಮಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿತು.
ವಿಮಾನ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 17,000 ಅಡಿ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸ್ಮಿತ್‌ ಕಾಕ್ಪಿಟ್ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಒಳನುಗ್ಗಿ ಸಹಪೈಲಟ್‌ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ನಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ತಬೂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಳಿಸಿದರು.
ಆದರೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಯೇ? ಇಲ್ಲ. ವಿಮಾನಯಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತಂದ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
1982ರ Japan Airlines Flight 350 ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಟೋಕಿಯೊದ ಹನೆಡಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದತ್ತ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ DC-8 ವಿಮಾನದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ವಿಮಾನ ಪತನಗೊಂಡು 24 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು. Japan Airlinesನ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ನ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೇ ಆ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಭವನೀಯ ಕಾರಣವೆಂದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಇದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದರೂ Flydubai ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಘಟನೆ FedEx Flight 705ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. 1994ರಲ್ಲಿ Auburn Calloway ಎಂಬ ಆಫ್-ಡ್ಯೂಟಿ FedEx ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಾಗಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಹಾರಾಟದ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಮೂವರು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತೀವ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ಆತನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ವಿಮಾನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮೆಂಫಿಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಯಿತು.
1999ರ EgyptAir Flight 990 ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ಉದಾಹರಣೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಕೈರೋಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ Boeing 767 ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಪತನಗೊಂಡು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ 217 ಮಂದಿಯೂ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಅಮೆರಿಕದ NTSB ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಮಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾರಾಟ ತಪ್ಪಲು ಕಾರಣ relief first officer ನೀಡಿದ flight-control inputs. ಆದರೆ ಆ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು NTSB ನಿರ್ಧರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿಲುವು ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದೂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
2013ರಲ್ಲಿ LAM Mozambique Airlines Flight 470 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ಸಹಪೈಲಟ್ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದ ನಂತರ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಒಳಗಿನಿಂದ ಬಾಗಿಲು ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಿಮಾನದ ಆಟೋಪೈಲಟ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ನಿರಂತರ ಇಳಿಜಾರಿನತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು ಎಂದು ಅಂತಿಮ ತನಿಖೆ ಹೇಳಿತು. ವಿಮಾನ ಪತನಗೊಂಡು ಎಲ್ಲ 33 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು.
ಮತ್ತೆ 2015. Germanwings Flight 9525. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದಾಗ ಫಸ್ಟ್ ಆಫೀಸರ್ ಬಾಗಿಲು ಒಳಗಿನಿಂದ ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಬಳಿಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಕಡೆಗೆ ಇಳಿಸಿದರು. 150 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ BEA ಅಂತಿಮ ತನಿಖೆ ಇದನ್ನು ಸಹಪೈಲಟ್‌ನ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕ್ರಮ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಈ ದುರಂತದ ಬಳಿಕ ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಕ್ಪಿಟ್ ಭದ್ರತೆ ಕುರಿತು ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು.
ಆದರೆ, Flydubai ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿಮಾನದ ತುರ್ತು ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ವಿಮಾನವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಹೈಜಾಕರ್‌ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಭದ್ರತಾ ಬಾಗಿಲು, ತಪಾಸಣೆ, ನಿಯಮಗಳೆಲ್ಲ ಇವೆ. ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಅಪಾಯವಾದಾಗ ಆ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಇದು ಮತ್ತೆ ಎತ್ತಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ದುರಂತಗಳ ನಂತರ ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಘಟನೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಯಾನ ಎಷ್ಟು ಆಧುನಿಕವಾದರೂ, ಕೊನೆಗೆ ಅದರ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮನುಷ್ಯನ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅಪಾರ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದುರ್ಬಲತೆಯೂ ಆಗಿಬಿಡಬಹುದು!
