ಜನಸಾಗರದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಯೂರಿದ ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆ!

ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲೀ ಶ್ರೀಗಳಿಂದ 70 ಕಿ.ಮೀ. ಪಾದಯಾತ್ರೆ, ಮಾಗೋಡಿನಲ್ಲಿ 30 ಸಾವಿರ ಜನರ ಸಮಾಗಮ

ಬೇಡ್ತಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತದ್ದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತವಾಯಿತು. ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜನಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಂಡರು. ಸುಮಾರು 70 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಈ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಕೊನೆಯ ದಿನ ಸುಮಾರು 30 ಸಾವಿರ ಜನರು ಸೇರಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಹೋರಾಟದ ವ್ಯಾಪಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಮಾಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಜನಸಾಗರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಿತು. ಜನರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಮುಂದೆ ಸರ್ಕಾರವೂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತು.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಘೋಷಣೆಯೂ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ತಾವೇ ಮೊದಲ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಯಾಗಿ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದಾಗಿ, ಆಮರಣ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧವಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು ಎನ್ನುವುದು ಹೋರಾಟದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ಈ ಘೋಷಣೆ ಹೋರಾಟದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಸ್ಥಳೀಯರು, ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕತ್ವ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ ಜನರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 👉 ಬೇಡ್ತಿ ಉಳಿಸಿದ ಜನಶಕ್ತಿ; ಇತಿಹಾಸವಾದ ಹೋರಾಟ

ಬೇಡ್ತಿ ಹೋರಾಟದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಿಂತ ಜನರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೋರಾಟಗಾರರು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರು ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದರು. ಅನುಸೂಯ ಶರ್ಮ, ಅಜ್ಜಿಬಳ ಹೆಗಡೆಯವರು, ಕಡವೆ ಹೆಗಡೆಯವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಿರಿಯರ ಶ್ರಮ, ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಳ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಜನರ ನಿರಂತರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡಿತು.

ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆ ನಿಂತಿದ್ದರಿಂದ ಯಲ್ಲಾಪುರ ಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶ ಮುಳುಗಡೆಯಿಂದ ಪಾರಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಹೋರಾಟಗಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈ ಹೋರಾಟದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಈಗಾಗಲೇ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿಯ ನೀರಿನಡಿ ಹೋದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ, ಬರಬಳ್ಳಿ, ಬೀರ್ಕೋಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರು ತಮ್ಮ ನೆಲ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಫಲವತ್ತಾದ ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು, ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಳೆದುಹೋದ ನೋವು ಸ್ಥಳೀಯರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಎಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ನಿರ್ಗತಿಕವಾದವು, ಎಷ್ಟು ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಡೆ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದ ಜನರು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿರೋಧವಷ್ಟೇ ಆಗದೆ, ತಮ್ಮ ನೆಲ, ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನವಿಧಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಮುಳುಗಡೆಯಿಂದ ಜನವಸತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಕಳೆದುಹೋದರೆ, ಈ ಭಾಗದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಬಹುದಿತ್ತು ಎಂಬ ಭೀತಿ ಜನರಲ್ಲಿತ್ತು. ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆ ನಿಂತಿದ್ದನ್ನು ಒಂದು ಕಾಮಗಾರಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಘಟನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಪರವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟದ ಫಲ.

ಬೇಡ್ತಿ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುವ ಮುಖ್ಯ ಪಾಠವೂ ಇದೇ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ವಿರೋಧವನ್ನು ಸಂಘಟನೆ, ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಜನರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಜನಾಂದೋಲನವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಅಧಿಕಾರ, ಹಣ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೆಡೆ ಇದ್ದರೂ, ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಜನಶಕ್ತಿಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.

ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆ ನಿಂತದ್ದು ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಹೋರಾಟದ ಫಲ. ಆ ಹೋರಾಟದ ಹಿಂದೆ ನಿಂತವರ ಹೆಸರುಗಳು, ಅವರ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ದಶಕಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಇಂದು ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ–ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಅಂದು ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರು ಎದುರಿಸಿದಂಥದ್ದೇ ಸಂದಿಗ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಈ ತಲೆಮಾರೂ ಎದುರಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಬದುಕು, ಕೃಷಿ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಂತಾಗಿರುವ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ನೆಲ, ಜಲ ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಡಬೇಕು? ಬೇಡ್ತಿ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಜನರ ಬದುಕಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಅಂದು ಜನಶಕ್ತಿ ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ತಡೆ ಹಾಕಿದಂತೆ, ಇಂದೂ ಜನರ ಧ್ವನಿಗೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗಲಿ.

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೆಡಿಸುವ, ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಇಂತಹ ಪರಿಸರ ವಿರೋಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರ ಮುಂದೆ ಬಾರದಿರಲಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲೇ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುವಂತಾಗಲಿ. ಬೇಡ್ತಿ ಹೋರಾಟ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ನೆಲ-ಜಲ-ಬದುಕಿನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇಂದಿಗೂ ದಾರಿದೀಪವಾಗಲಿ.

– ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ | ಕೆನರಾ ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಡೆಸ್ಕ್.