ನವರಾತ್ರಿ ಎಂದರೆ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಪಯಣ. ಜಗಜ್ಜನನಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪವೂ ಒಂದೊಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿವ್ಯ ಪಯಣದ ಮೊದಲ ದಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವ ತಾಯಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿ.
ʼಶೈಲʼಎಂದರೆ ಪರ್ವತ, ‘ಪುತ್ರಿʼಎಂದರೆ ಮಗಳು. ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ಕಾರಣ ದೇವಿಯು ಶೈಲಪುತ್ರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು. ನವದುರ್ಗೆಯರ ಮೊದಲ ಸ್ವರೂಪವಾದ ತಾಯಿಯ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ನವರಾತ್ರಿಯ ಪವಿತ್ರ ಸಾಧನೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಅವತಾರದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಮನಮುಟ್ಟುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗಳಾದ ಸತಿ, ಪರಮಶಿವನನ್ನು ವರಿಸಿ ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಆದರೆ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಗೌರವವಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ದಕ್ಷನು ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸದೆ ಅವಮಾನಿಸಿದ. ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಹೋದ ಸತಿಯು, ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಆದ ಅವಮಾನದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದುಕೊಂಡಳು. ಆ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಳು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನ.
ಸತಿಯ ದೇಹ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದರೂ, ಆಕೆಯ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯ ಪಯಣ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಮರುಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸತಿಯು ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಮೇನಾವತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದಳು. ಆಕೆಯೇ ಶೈಲಪುತ್ರಿ. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಪರಮಶಿವನನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳು ಎಂಬುದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಕಥೆಯು ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯತ್ವವನ್ನೂ, ಆಕೆಯ ಅಚಲ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೂ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಮಂಗಳಮಯ ರೂಪವು ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಂದಿ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ವೃಷಭದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿರುವ ದೇವಿಯ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲವೂ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಆಕೆಯ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನಂದಿಯು ಶಕ್ತಿ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿದರೆ, ಕಮಲವು ನಿರ್ಮಲತೆ ಮತ್ತು ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಶೂಲವು ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ಈ ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವಾಗ, ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಆರಾಧನೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಶುಭಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಂತೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಯಣಕ್ಕೂ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ ಅಗತ್ಯ. ತಾಯಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಆಕೆಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪಯಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದೇ ಈ ಆರಾಧನೆಯ ಅಂತರಂಗದ ಆಶಯ.
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆಗ ಪರ್ವತದಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿರುವ ತಾಯಿಯ ಸ್ವರೂಪ ನಮಗೆ ನೆನಪಾಗಲಿ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ವಿವೇಕವನ್ನು ಕರುಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಕೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸೋಣ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ತಾಯಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಮನದ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಬೆಳಕು ಮೂಡಲಿ. ತಾಯಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕತೆ ನೆಲೆಸಲಿ, ನಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪಗಳು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಲಿ, ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಆಕೆಯ ಅನುಗ್ರಹದ ಅನುಭೂತಿ ದೊರೆಯಲಿ.
ಜಗನ್ಮಾತೆ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು, ಬದುಕಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕರುಣಿಸು. ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯೇ ನಮ್ಮ ಬಲ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬೆಳಕು.
ಇದರೊಂದಿಗೆ ನವದುರ್ಗೆಯರ ಪವಿತ್ರ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಶುಭಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ದಿನ ತಾಯಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನ. ಎರಡನೇ ದಿನ ತಪಸ್ಸು, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಸಂಕಲ್ಪದ ಸ್ವರೂಪವಾದ ತಾಯಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸರಣಿಯ ಭಕ್ತಿಪಯಣ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು- ನವೀನ್‌ ಪ್ರಾವಿಷನ್‌ ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌, ಯಲ್ಲಾಪುರ.
