ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳು ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಪಯಣ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರುವ ಸಂದೇಶವಿದೆ. ಈ ಪಯಣದ ಮೂರನೇ ದಿನದ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವಿ ತಾಯಿ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ.
ಒಂದು ಕಡೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಡುಗಿಸುವ ಉಗ್ರ ರೂಪ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ತುಂಬುವ ಕರುಣಾಮಯಿ ತಾಯಿ. ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೇಳೈಸಿರುವುದು ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ವಿಶೇಷತೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಶಿವನಿಂದ ದೂರವಾದ ಬಳಿಕ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದ ದೇವಿ, ಶಿವನನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವಾಗಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ ನಿಶ್ಚಯವಾದ ಬಳಿಕ ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುವ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಲಂಕಾರದಿಂದಲೇ ಆಕೆಗೆ ‘ಚಂದ್ರಘಂಟಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಂದ್ರನ ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಘಂಟೆಯ ಗಂಭೀರ ನಾದವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಈ ರೂಪ, ಸೌಮ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯದ ಭಾವ ಮೂಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ.
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ಉಪಟಳ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಲೋಕದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆದಿಶಕ್ತಿಯು ಉಗ್ರ ರೂಪ ತಾಳಿದಳು ಎಂಬುದು ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಕುರಿತಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಆಕೆಯ ಘಂಟಾನಾದವು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಯ ಮೂಡಿಸಿ, ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇದೇ ಘಂಟಾನಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭಯದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ. ಅದು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಮುಂದೆ ಕುಗ್ಗದೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬೇಕು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿಂಹವಾಹಿನಿಯಾದ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯು ಹತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಖಡ್ಗ, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವುದು ಆಕೆಯ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಸಂಹಾರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಂಹವು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಭೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಉಗ್ರ ರೂಪದ ನಡುವೆಯೂ ದೇವಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಂತಭಾವ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಬಳಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವಿರಬೇಕು, ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮತೋಲನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಜೀವನಪಾಠವನ್ನು ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಭಯಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಧೈರ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ. ಪೂಜೆಯ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ತಾಯಿಯ ರೂಪ ಸಾರುವ ಧೈರ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವೆಂಬ ಸಂದೇಶವೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.
ಭಯದ ಎದುರು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಸಂಕಷ್ಟದ ನಡುವೆಯೂ ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಇವೇ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಯವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೂ ಮಾಡೋಣ.
