ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ, ತೋಟದ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತೇವಭರಿತ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಪುಟ್ಟ ಹಸಿರು ಸಸ್ಯವೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅದನ್ನು ಕಳೆಗಿಡವೆಂದು ಕಿತ್ತು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆಯುರ್ವೇದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ.
ಋಷಿಮುನಿಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮೆದುಳಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ನೆನಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸುವ, ದೇಹ-ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುವ ಅಮೃತ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವೇ ‘ಒಂದೆಲಗ’ (ಬ್ರಾಹ್ಮಿ). ಪುಟ್ಟ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಅದರ ಔಷಧೀಯ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೆಂದರೆ, ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಇಂದು ಅದರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದೆಲಗ ಎಂದರೇನು?
ಒಂದೆಲಗ (Centella asiatica) ಬಹುವರ್ಷ ಜೀವಿಸುವ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದೆಲಗ, ತಿಮರೆ, ತಿಮರೆಬಳ್ಳಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ‘ಮಂಡೂಕಪರ್ಣಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಸಸ್ಯ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಏಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಎಲೆಗಳು ದುಂಡಗಿನ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶ, ತೋಟ, ಹೊಲಗಳ ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲದ ತೇವಭರಿತ ನೆಲ ಇದರ ನೆಚ್ಚಿನ ವಾಸಸ್ಥಳ.
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಒಂದೆಲಗ
ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಲಗವನ್ನು “ಮೇಧ್ಯ ರಸಾಯನ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ, ನೆನಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಔಷಧಿ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆಯುಷ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೆದುಳಿನ ಗೆಳೆಯ
ಒಂದೆಲಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗುಣವೆಂದರೆ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಅಧ್ಯಾಪಕರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾನಸಿಕ ಶ್ರಮ ವಹಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹಾಗೂ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದೆಲಗದಲ್ಲಿರುವ ‘ಏಷಿಯಾಟಿಕೋಸೈಡ್’ ಮತ್ತು ‘ಮಡೆಕ್ಯಾಸೋಸೈಡ್’ ಎಂಬ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಕೋಶಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ
ಇಂದಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದೆಲಗವು ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಅನೇಕರು ಒಂದೆಲಗದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಚೈತನ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಗಾಯಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ
ಒಂದೆಲಗದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಗುಣವೆಂದರೆ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಗುಣಪಡಿಸುವುದು. ಚರ್ಮದ ಕೋಶಗಳ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಚರ್ಮರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಲಗದ ಸಾರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳು, ಹಳೆಯ ಗಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಚರ್ಮದ ಉರಿಯೂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಟ್ಟೆಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿ
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಒಂದೆಲಗವನ್ನು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಸುಧಾರಿಸುವ ಔಷಧಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯ ಉರಿ, ಅಜೀರ್ಣ, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ
ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಲಗವನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
- ಹಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೇವಿಸುವುದು
- ಚಟ್ನಿ ತಯಾರಿಸಿ ಊಟದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವುದು
- ಕಷಾಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವುದು
- ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಹಾಲು ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವುದು
- ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು
ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಭಂಡಾರ
ಒಂದೆಲಗದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ವಿಟಮಿನ್ A, ವಿಟಮಿನ್ C, ವಿಟಮಿನ್ B, ಕಬ್ಬಿಣ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಮ್ಯಾಗ್ನೀಷಿಯಂ ಆ್ಯಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ಗಳು ಅಡಕವಾಗಿದ್ದು, ಇವು ದೇಹದ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಯಾರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ?
ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಔಷಧಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು.
- ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು.
- ಯಕೃತ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
- ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆಯುವ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಅಡಗಿವೆ. ಒಂದೆಲಗವೂ ಅಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ತೋಟದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಲಗ ಕಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಕಳೆಗಿಡವೆಂದು ಕಿತ್ತು ಎಸೆಯುವ ಮೊದಲು, ಅದರೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಔಷಧಿಗಳ ರಾಣಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿರುವ ಈ ಪುಟ್ಟ ಹಸಿರು ಉಡುಗೊರೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಆಗ ನಿಮಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೆನರಾ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸಾದರಪಡಿಸುವ ಹೊಸ ಅಂಕಣ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಇರುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಸ್ಯಮೂಲಗಳು ನಮ್ಮ ಹಲವು ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಬಹುದು. ಕಳೆಗಿಡವೆಂದು ಕಿತ್ತೆಸೆಯುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಸ್ಯಗಳು ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯೇ. ಅಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅಂಕಣ ʻಸಂಜೀವಿನಿʼ. ಓದಿ, ಆಸಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ.
