ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಷ್ಟೇ ಮುನ್ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರಹಸ್ಯಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇವೆ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಖಗೋಳ ಜ್ಞಾನ, ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಚುಂಬಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಚ್ಚರಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವು ಕೇವಲ ನಂಬಿಕೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನವೇ “ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ರಹಸ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ Vidyashankara Temple ತನ್ನ ಖಗೋಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ 12 ರಾಶಿ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಷದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಬೀಳುವಂತೆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆ, ದಿಕ್ಕು, ಕಾಲಮಾನಗಳ ಇಷ್ಟು ನಿಖರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ. ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಬದಲ್ಲೂ ಅಡಗಿರುವ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನೇ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ Lepakshi Temple ಯ “ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ಪಿಲ್ಲರ್” ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ. ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ಕಂಬ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾಗದೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕಾಗದ ಹಾಯಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕುತೂಹಲ. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇಂತಹ ಸಮತೋಲನ ತಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿದರು ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
Konark Sun Temple ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತ. ಸೂರ್ಯರಥದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಚಕ್ರಗಳೇ ಗಡಿಯಾರಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನದ ಸಮಯವನ್ನು ನೆರಳಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂದಾಜಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ದೇವಸ್ಥಾನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರವೇ ಸರಿ ಎಂದು ಹಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ Kukke Subramanya Temple ಕೂಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ನಾಗದೋಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ನಂಬಿಕೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನಾನುಭವಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
Padmanabhaswamy Temple ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡದೆ ಈ ವಿಷಯ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಭಂಡಾರ ಕೊಠಡಿಗಳ ರಹಸ್ಯ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ “ಬಿ ವಾಲ್ಟ್” ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಅದನ್ನು ತೆರೆಯದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಕತೆಗಳು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಗೂಢವಾಗಿಸಿವೆ.
ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. Hampi Vittala Temple ಸಂಗೀತ ಸ್ತಂಭಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳನ್ನು ತಟ್ಟಿದಾಗ ಸಂಗೀತದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿಗಳು ಮೂಡುವುದು ಇಂದಿಗೂ ವಿಸ್ಮಯಕರ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಧ್ವನಿಯ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ಈ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದು, ಹಳೆಯ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪೂಜೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಅಡಗಿತ್ತು. ನಾವು ಇಂದು “ರಹಸ್ಯ” ಎಂದು ನೋಡುವ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು, ಬಹುಶಃ ಆ ಕಾಲದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಜ್ಞಾನವೇ ಆಗಿರಬಹುದು!