ಇಂದು ರಸ್ತೆ ಮೇಲೆ ಓಡುತ್ತಿರುವ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಬೈಕ್, ಕಾರು, ಬಸ್, ಲಾರಿ… ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಹನವೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹೊಗೆ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ “ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಪತ್ರ” ಅಥವಾ Pollution Under Control (PUC) Certificate ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ಪೊಲೀಸರ ದಂಡದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಒಂದು ಕಾಗದ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಾಹನದ ಸರಿಯಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ವಾಹನದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಮೋನಾಕ್ಸೈಡ್, ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್, ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅನಿಲಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಿತಿಯೊಳಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವೇ Pollution Certificate.
ಪರೀಕ್ಷೆ ವೇಳೆ ವಾಹನದ ಸೈಲೆನ್ಸರ್ಗೆ ಯಂತ್ರ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿತಿಯೊಳಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1989ರ Central Motor Vehicles Rules ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ನಂತರ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬೈಕ್, ಕಾರು, ಆಟೋ, ಬಸ್, ಲಾರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಾಹನಗಳಿಗೂ PUC Certificate ಕಡ್ಡಾಯ. ಹೊಸ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಡೀಲರ್ಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
PUC ಇಲ್ಲದೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸರು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಾಹನ ಮಾಲೀಕರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ Pollution Test ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನ ನವೀಕರಣ ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ವಾಹನವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ವಾಹನದಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಥವಾ DigiLocker ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸಾಗುವಾಗಲೇ ಹೊಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ಗುರುತಿಸುವ Remote Sensing Technology ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ Pollution Certificate ಅನ್ನು ಕೇವಲ ದಂಡ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾಖಲೆ ಎಂದು ನೋಡದೇ, ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.