ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು, ಮಳೆಯ ಸೊಬಗು, ನದಿಗಳ ಕಲರವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಬದುಕು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೋಯಿಡಾ ತಾಲೂಕಿನ ಗುರುತುಗಳು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಸಾವಯವ ತಾಲೂಕು ಎಂಬ ಗೌರವ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೃಷಿಯ ಅಬ್ಬರದ ನಡುವೆಯೂ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಜೋಯಿಡಾ, ಇಂದು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಗೋವಾ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೋಯಿಡಾ ತಾಲೂಕು ಬಹುತೇಕ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಷಯವೇ ಅಲ್ಲ.
ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳೇ ಮುಂದೆ ಜೋಯಿಡಾವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಸಾವಯವ ತಾಲೂಕು ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವು.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ವಿವಿಧ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಜೋಯಿಡಾದ ಬಹುತೇಕ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಷ್ಟೇ ಇರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಸಾವಯವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಜೋಯಿಡಾವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಸಾವಯವ ತಾಲೂಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಘೋಷಣೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಾನ್ಯತೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿಗೆ ದೊರೆತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಜೋಯಿಡಾದ ರೈತರು ಅಕ್ಕಿ, ತರಕಾರಿ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ಬಾಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಾರರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬದಲು ಗೋಮಯ ಗೊಬ್ಬರ, ಜೀವಾಮೃತ, ಘನಜೀವಾಮೃತ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೈವಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣು ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಜೋಯಿಡಾದ ರೈತರಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಸಾವಯವ ಅಕ್ಕಿ, ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ರೈತರು ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಂತಹ ಸವಾಲುಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ. ರೈತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ತರಬೇತಿ, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ ಜೋಯಿಡಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಜೋಯಿಡಾದ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾಲೂಕಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದೂ ಸಾಧ್ಯ, ರೈತರಿಗೆ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದೂ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಡಾ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದೂ ಹೌದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹಸಿರು ತಾಲೂಕು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಸಾವಯವ ತಾಲೂಕು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಜೋಯಿಡಾ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸುವ ಬದುಕಿನ ತತ್ವದ ಪ್ರತೀಕ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕಾಡಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಈ ಹಸಿರು ಮಾದರಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಕೃಷಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸುವ ಜೀವಂತ ಪಾಠವಾಗಿದೆ.