ನಮ್ಮ ಜನರನ್ನ ಬಕರಾ ಮಾಡೋದು ಇಷ್ಟು ಸುಲಭವೇನ್ರೀ?!
‘ಆಗಸ್ಟ್ 25ರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಏನೋ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ನಡೆಯಲಿದೆ…’, ‘ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಡಿಯೋ ಅಲ್ಲ…’, ‘ಈ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ…’
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಇಂಥದ್ದೇ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುವ ವಿಡಿಯೋಗಳು, ಕೌಂಟ್ಡೌನ್ಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ‘25 August 2026’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಖಾತೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಕೂಡ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಆ ಕೌಂಟ್ಡೌನ್ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಏನಾಯಿತು ಗೊತ್ತೇ?
ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ವೇದಿಕೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಚಾನೆಲ್ಗೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ‘ವಿಶೇಷ ವಿಡಿಯೋ’ ನೋಡಬೇಕಾದರೆ ಸುಮಾರು 500 ರೂ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಎದುರಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಥೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತಿರುವು!
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ ಆ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 1.6 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ 500ರಂತೆ ಪಾವತಿಸಿದ್ದರೆ, ಲೆಕ್ಕ ಸರಳವೇ. ಮೊತ್ತ ₹8 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ₹8.5 ಕೋಟಿ ಎನ್ನುವ ಲೆಕ್ಕವೂ ಹರಿದಾಡಿದೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಮೊತ್ತ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಖಚಿತ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ವಿಷಯ ಅದಲ್ಲ. ₹500 ಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇನು? ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿದ ಕೆಲವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ‘ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯ’ದ ಬದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೋಟಿವೇಶನಲ್ ಸಂದೇಶವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯಬೇಡಿ, ಸಮಯವೇ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶದ ಸುತ್ತ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಎಐ ಬಳಕೆಯೂ ಇರಬಹುದು.
ಅಂದರೆ, ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ‘ಏನೋ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಬರಲಿದೆ’ ಎಂದು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದೇಶ! ಹಾಗಾದರೆ ಇದು ವಂಚನೆಯೇ? ಇದಮಿತ್ಥಂ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೋಸವಾಗಿತ್ತೇ, ಅಥವಾ ಜನರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಿದ ವಿಚಿತ್ರ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರವೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಖಾತೆಯ ಹಿಂದೆ ಯಾರು ಇದ್ದಾರೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ, ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಭರವಸೆ ಏನಾಗಿತ್ತು ಎಂಬಂತಹ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಬೇಕಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಮಾತ್ರ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಅದು FOMO. ‘Fear Of Missing Out’ ಎನ್ನುವ ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎಂದರೆ, ‘ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ… ನಾನು ಮಾತ್ರ ನೋಡದೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನಾಗಬಹುದು?’ ಎನ್ನುವ ಭಯ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆ. ಒಂದು ಕೌಂಟ್ಡೌನ್, ಲಕ್ಷಾಂತರ ವೀಕ್ಷಣೆ, ರಹಸ್ಯಮಯ ವಿಡಿಯೋ, ‘ಇದನ್ನು ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ’ ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶ ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ ಕುತೂಹಲ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಮ್ಮ ವಿವೇಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ನಿಜವಲ್ಲ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಮೌಲ್ಯಯುತವೂ ಅಲ್ಲ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಪರಿಚಿತ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಖಾತೆಯಿಂದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ, ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಅಥವಾ ಮತ್ತಾವುದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ‘ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ?’, ‘ಯಾರು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?’, ‘ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ ಏನು ಸಿಗಲಿದೆ?’, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಏನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕುತೂಹಲದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಣ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಇನ್ನು, ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಡಿ. ಪಾವತಿ ವಿವರಗಳು, ಸ್ಕ್ರೀನ್ಶಾಟ್ಗಳು, ಖಾತೆಯ ಹೆಸರು, ಲಿಂಕ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆಯ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ 1930ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕವೂ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
‘25 ಆಗಸ್ಟ್’ ಘಟನೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಸಂದೇಶವಂತೂ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲವೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲತೆಯಾಗಬಹುದು!
ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಕೌಂಟ್ಡೌನ್ ಓಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ನಾವು ಕೂಡ ಓಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ‘ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯ’ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ, ಮೊದಲು ‘ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನು?’ ಎಂದು ಕೇಳೋಣ. ಕುತೂಹಲ ಇರಲಿ… ಆದರೆ ವಿವೇಕವೂ ಇರಲಿ.
