ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣವೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಯಾಣ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೈಲು ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ Indian Railways ದೇಶದ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಈ ವಿಶಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ರೈಲು ಎಂದರೆ ನೇತಾಜಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್. ಇದು ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ “ಹಾವ್ರಾ–ಕಾಲ್ಕಾ ಮೇಲ್” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಿರಂತರ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ರೈಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಹೌರ್ಹಾ (ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ) ನಗರದಿಂದ ಹರಿಯಾಣದ ಕಾಲ್ಕಾವರೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ನಡುವೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದು “East India Railway Mail” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾಲ್ಕಾವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲ್ಕಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಾರಂಭ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮಾರ್ಗ ಶಿಮ್ಲಾವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿಮ್ಲಾ ಅವರ ಬೇಸಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆ ಜನವರಿ 1, 1866ರಂದು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, 150 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿರುವ ಈ ರೈಲು, ಭಾರತದ ರೈಲು ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 2021ರಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ 125ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ Howrah-Kalka Mail ರೈಲಿಗೆ ನೇತಾಜಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತಲ್ಲದೆ, ಈ ಮೂಲಕ ದೇಶಭಕ್ತ ನಾಯಕನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೀಗಾಗಿ, ನೇತಾಜಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ರೈಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅಜೇಯ ಆತ್ಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. 150 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇವಾ ಪರಂಪರೆ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರೈಲು, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಗರಿಮೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.
