ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದ ದಿವ್ಯರೂಪ ತಾಯಿ ʻಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿʼ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ಒಂದೊಂದು ದಿವ್ಯರೂಪದ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಪಯಣದ 2ನೇ ದಿನದ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವಿ ಮಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ. ತಪಸ್ಸು, ತಾಳ್ಮೆ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಿಯ ಕಥೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದರೂ ಗುರಿಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

 ‘ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಂಯಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜಪಮಾಲೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಂಡಲವಿರುತ್ತದೆ. ಸರಳವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಿಯು ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಂಯಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆ ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಅರಿತ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು, ಶಿವನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಅದರಂತೆ ಪಾರ್ವತಿಯು ತನ್ನ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪಸ್ಸು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಆಕೆ, ಬಳಿಕ ಮರಗಳಿಂದ ಉದುರಿದ ಒಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು ಎಂಬುದು ಪುರಾಣಗಳ ಕಥನ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವುಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. ಎಲೆಗಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸದೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಆಕೆಗೆ ‘ಅಪರ್ಣಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆ, ಚಳಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಜಗ್ಗದೆ ಪಾರ್ವತಿಯು ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಳು. ಆಕೆಯ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವನು ಕೊನೆಗೆ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿಯ ಕಥೆ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಲು, ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಗೂ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಮನೋಬಲದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಓದಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೂ, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಬೇಕಾದರೂ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾದರೂ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ ಅಗತ್ಯ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡ ಫಲಿತಾಂಶ ತಕ್ಷಣ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ, ನಿರಾಸೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಧೈರ್ಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪಸ್ಸಿನ ಕಥೆ ಇದೇ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ನವರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ದಿನ ಮಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಕೆಯ ತಾಳ್ಮೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಸಂಕಲ್ಪದ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಗುರಿಗೆ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಯಮವಿದ್ದರೆ ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸೋಣ.

ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು- MKB ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಿಲ್ಕ್ಸ್‌ & ಸಾರೀಸ್‌, ಯಲ್ಲಾಪುರ.