ನವದೆಹಲಿ: ಮನೆ ಅಥವಾ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವುದು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಹಾನಗರಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ತಮ್ಮ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡಿ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಹಲವರು ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯದೇ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ಕಾರಣ, ಮುಂದೆ ದಂಡ, ವಿವಾದ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳು ಮನೆಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗಾರರು ಇಬ್ಬರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಎದುರಾಗಬಹುದು.
ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಮನೆ ನೀಡುವಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಿಯಮವೆಂದರೆ ರೆಂಟ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇಂತಹ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಬಲ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ನೋಂದಾಯಿತ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ಇದ್ದರೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮೊತ್ತ, ಅವಧಿ, ಷರತ್ತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದರೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ನೋಂದಾಯಿಸದಿದ್ದರೆ 5 ಸಾವಿರ ರೂ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮವೆಂದರೆ, ಬಾಡಿಗಾರರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಬಾಡಿಗಾರರ ಗುರುತು ಹಾಗೂ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಮನೆಮಾಲೀಕರು ದಂಡ ಅಥವಾ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅನೇಕ ಮನೆಮಾಲೀಕರು 6ರಿಂದ 10 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯಷ್ಟು ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈಗಿನ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ 2 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯಷ್ಟೇ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಇದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ 6 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ಈ ನಿಯಮ ಬಾಡಿಗಾರರ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಹಣದ ಭಾರ ಬೀಳದಂತೆ ಮಾಡಲು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಏರಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮನೆಮಾಲೀಕರು ಬಾಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 90 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಬಾಡಿಗಾರರು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಮನೆ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್, ಯುಪಿಐ ಅಥವಾ ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೂ ದಾಖಲೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದರೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಮಾಲೀಕರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾವತಿಗೂ ರಸೀದಿ ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಎಲ್ಲಾ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಾದಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆಂಟ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ, ಸುಮಾರು 60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಇದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾದರೂ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೂ ಇವೆ.
ರೆಂಟ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು, ಬಾಡಿಗಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಮಿತಿ ಪಾಲನೆ, ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಮನೆಮಾಲೀಕರು ದಂಡ, ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕ ಬಾಡಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.
