ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ನೀವು ಟಿವಿ ಆಫ್ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜರ್ ಪ್ಲಗ್ನಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಸೆಟ್ಟಾಪ್ ಬಾಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಲೈಟ್ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ವೈ-ಫೈ ರೌಟರ್ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. “ಎಲ್ಲವೂ ಆಫ್ ಆಗಿವೆ” ಎಂದು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಮಲಗುತ್ತೀರಿ.
ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವೆಲ್ಲಾ ಆಫ್ ಆಗಿವೆಯಾ? ಉತ್ತರ ಕೇಳಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಳ್ಳ ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ!
ವಿದ್ಯುತ್ ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು “ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಲೋಡ್” (Phantom Load) ಅಥವಾ “ವ್ಯಾಂಪೈರ್ ಪವರ್” (Vampire Power) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸದೇ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಪವರ್ ಸಾಕೆಟ್ಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಳಕೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜರ್. ಫೋನ್ ತೆಗೆದ ನಂತರವೂ ಚಾರ್ಜರ್ ಪ್ಲಗ್ನಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಟಿವಿ ರಿಮೋಟ್ನಿಂದ ಆಫ್ ಮಾಡಿದರೂ ಅದರ ಒಳಗಿನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಆನ್ ಆಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಲೈಟ್ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಇದೇ ರೀತಿ ಸೆಟ್ಟಾಪ್ ಬಾಕ್ಸ್, ವೈ-ಫೈ ರೌಟರ್, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸ್ಪೀಕರ್, ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಓವನ್, ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಅಡಾಪ್ಟರ್, ಪ್ರಿಂಟರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಾಧನಗಳು “ನಾನು ಮಲಗಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಲಗಿರುವುದಿಲ್ಲ!
“ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ವಾ… ಇದರಿಂದ ಏನು ಆಗುತ್ತದೆ?” ಎಂದು ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು. ಒಂದೊಂದು ಸಾಧನ ಬಳಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಮಾಣ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತಾರು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದಾಗ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುವಷ್ಟು ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಮನೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಬೈ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಆಗಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಉಪಯೋಗಿಸದ ವಿದ್ಯುತ್ಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಅದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜ್ ಆದ ಕೂಡಲೇ ಚಾರ್ಜರ್ ಅನ್ನು ಪ್ಲಗ್ನಿಂದ ತೆಗೆಯುವುದು, ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಟಿವಿ, ಸೆಟ್ಟಾಪ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೌಂಡ್ ಸಿಸ್ಟಂಗೆ ಸ್ವಿಚ್ ಇರುವ ಪವರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಬಳಸುವುದು, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಳಸದೇ ಇರುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ಲಗ್ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಹಳೆಯ, ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳ ಬದಲು ಹೊಸ ಇಂಧನ-ಸಮರ್ಥ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಕು.
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ತಿಂಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅನಗತ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿ ನೋಡಿ. ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ನಂಬಿರುವ ಎಷ್ಟು ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ LED ಲೈಟ್ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ? ಆ ದೀಪವೇ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ “ವಿದ್ಯುತ್ ಕಳ್ಳ”ನ ಸುಳಿವು!
