ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಲ್ಬ್ ಒಂದು-ಎರಡು ವರ್ಷ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿದರೆ ಸಾಕು, ‘ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬಲ್ಬ್’ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ಬಲ್ಬ್ ಹಾಕಿದ ವಾರಕ್ಕೇ ಅದು ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ, ‘ಇದೇನಪ್ಪಾ ಗುಣಮಟ್ಟ!’ ಎಂದು ಬೈದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ… 1901ರಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿದ ಒಂದು ಬಲ್ಬ್ 125 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ? ಅದು ಕೂಡ ಪ್ರತಿದಿನ, ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ! ಕೇಳಲು ಅಚ್ಚರಿಯಾದರೂ ಇದು ನಿಜ. ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಿವರ್ಮೋರ್ ನಗರದ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ‘ಸೆಂಟೆನಿಯಲ್ ಲೈಟ್’ ಎಂಬ ಈ ಬಲ್ಬ್ 2026ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ 125ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. Guinness World Records ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬಲ್ಬ್ ಎಂಬ ಸಾಖಲೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದೆ.
ಈ ಬಲ್ಬ್ನ್ನು 1901ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಬೆಳಕು ನೀಡಲು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅದು ಬಹುತೇಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಬೆಳಕು ನಿಂತಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೊಂದು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಬಲ್ಬ್ ಇನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕುತೂಹಲ.
ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇದು ಟಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಫಿಲಮೆಂಟ್ನ ಬಲ್ಬ್ ಅಲ್ಲ. ಇದರ ಫಿಲಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಬನ್ನದ್ದು. ಮೂಲತಃ 60 ವ್ಯಾಟ್ನ ಬಲ್ಬ್ ಆಗಿದ್ದ ಇದು ಈಗ ಸುಮಾರು 4 ವ್ಯಾಟ್ನಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಂದವಾದ ಬೆಳಕು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಇದರ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ರಹಸ್ಯವೇನು? ಈ ಬಲ್ಬ್ನ ಫಿಲಮೆಂಟ್ ಇಂದಿನ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ದಪ್ಪವಾಗಿತ್ತು. ಬಲ್ಬ್ನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಆನ್-ಆಫ್ ಮಾಡದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉರಿಯಲು ಬಿಡಲಾಗಿರುವುದೂ ಅದರ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಲ್ಬ್ನ್ನು ಆನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಫಿಲಮೆಂಟ್ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆಫ್ ಮಾಡಿದಾಗ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಷ್ಣತೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಫಿಲಮೆಂಟ್ಗೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಲಿವರ್ಮೋರ್ನ ಈ ಬಲ್ಬ್ಗೆ ಅಂಥ ಆನ್-ಆಫ್ ಕಾಟವೇ ಕಡಿಮೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ಅದು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಬೆಳಕು ಬಹಳ ಮಂದವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ವಿದ್ಯುತ್ಭಾರವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಬಲ್ಬ್ನ ವಯಸ್ಸು ಗೊತ್ತಾಗುವ ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅದು ಅಷ್ಟೊಂದು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುವೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಲ್ಬ್ನಂತೆಯೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಅದೃಷ್ಟದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅದರ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಈ ಪುಟ್ಟ ಬೆಳಕಿನ ಮಹತ್ವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು.
ಇಂದು ಆ ಬಲ್ಬ್ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ಬೆಳಕು ಈಗ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸದ ನೆನಪು. 1901ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಚ್ಚಿದವರು ಬಹುಶಃ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಅದು ಬೆಳಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ!
