ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂತು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಿ… ಅದು ಮೌನವಾಗಿ ನರಳುತ್ತಾ ನಿಂತಿರುವಾಗ, ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳು ಸುಮ್ಮನೆ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆಯಾ? ಇಲ್ಲವಂತೆ! ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಜಾಲವೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ‘Wood Wide Web’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ!
ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳಂತೆ ಕಾಡಿನ ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೂ ಒಂದು ಜಾಲ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಬದಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಮೈಕೊರೈಜಲ್‌ ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುಗಳು. ಇವು ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು, ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ದೂರದವರೆಗೂ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಸಸ್ಯಗಳು ಈ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಫಾಸ್ಫರಸ್‌, ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ ಮುಂತಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಾರ್ಬನ್‌ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನೂ ಈ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಇತರ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ವರ್ಗಾವಣೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
ಇನ್ನೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೂ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳು ಕೀಟಗಳ ದಾಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ, ಅವುಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು ಸಮೀಪದ ಸಸ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಅಂದರೆ, “ಅಯ್ಯೋ, ನನಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ!” ಎಂಬ ಸಸ್ಯದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಸಸ್ಯಗಳು ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದೇನೋ!
ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ಟ್ವಿಸ್ಟ್‌ ಇದೆ. “ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದರೆ, ಪಕ್ಕದ ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇರುಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಕಳುಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಜವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ. ಸಸ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರವು ಮತ್ತೊಂದು ಮರವನ್ನು ‘ಉಳಿಸಲು’ ಸದಾ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ.
ಆದರೂ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ… ನಾವು ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಡು ಎಂದರೆ ನೂರಾರು ಮರಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ದೃಶ್ಯ. ಆದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಅವುಗಳ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ನಾವು ನೋಡಲಾಗದ ಆ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಕಾರ್ಬನ್‌ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಸಂಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿರಬಹುದು.
ಅಂದರೆ, ಕಾಡು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮರಗಳ ಗುಂಪಲ್ಲ… ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜಾಲ. ಮನುಷ್ಯರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ, ಪ್ರಕೃತಿ ತನ್ನದೇ ‘ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌’ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತೇನೋ!
ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, “ಇವು ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂತಿವೆ” ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಕೆಳಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು!
