– ಉಷಾ ಭಟ್, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು, ಉಡುಪಿ
ʻನನ್ನ ಒಂದು ಮತದಿಂದ ಏನು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ?ʼ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಒಂದು ಮತ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಹಾಗಾಗಿ ಮತ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಊರು, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೇಶ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅವಕಾಶ.
ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ಸಾಲದು. ಮತದಾನ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೇ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಮತ ಹಾಕುವಾಗ ನಾವು ಯಾವುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕು? ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಯಾವ ಪಕ್ಷದವರು ಎಂಬುದೊಂದೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಅವರು ಹಿಂದೆ ಏನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು, ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಹಣ, ಉಡುಗೊರೆ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ನಮ್ಮ ಊರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಯಾರು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ ಮತ ಹಾಕುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಮತದಾನದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಜನರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡದವರನ್ನು ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಮತದಾರನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ ಕೇವಲ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಾಧನವಲ್ಲ, ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೌದು.
ಇಂದು ಯುವಜನರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಯುವಕರು ಮತದಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಪರಿಸರ, ಆರೋಗ್ಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮತ ಹಾಕಬೇಕು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹರಡುವ ಬದಲು ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು.
ಆದರೆ ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾವಂತರೇ ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. “ನನ್ನೊಬ್ಬನ ಮತದಿಂದ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹಣ, ಮದ್ಯ, ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮತ ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸೋಣ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ. ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ನಂತರ ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಬಲವಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದಿಂದಲ್ಲ, ಜಾಗೃತ ಮತದಾರರಿಂದ. ನಮ್ಮ ಒಂದು ಮತದಿಂದ ಇಡೀ ದೇಶ ಬದಲಾಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಒಂದೊಂದು ಮತ ಸೇರಿದಾಗ ದೇಶದ ದಿಕ್ಕು ಖಂಡಿತ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, “ನನ್ನ ಒಂದು ಮತದಿಂದ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, “ನನ್ನ ಮತ ಯಾರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸೋಣ.
ಒಂದು ಮತ… ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆ!