ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಮತ್ತೆ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಬೇಲಿಗಳಲ್ಲಿ, ತೋಟಗಳ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳ್ಳಿ ಅಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಔಷಧೀಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ಪ್ರತೀಕ. ಅದು ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದನ್ನು ‘ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಬಳ್ಳಿ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Tinospora cordifolia. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ, ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಗುಡುಚಿ, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಗಿಲೋಯ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಬಹುವರ್ಷಜೀವಿ ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬೇವು, ಮಾವು, ಹಲಸು ಮುಂತಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳು, ಗಂಟುಗಳಿರುವ ಹಸಿರು ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ವಭಾವ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ. ಬೇವಿನ ಮರದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಔಷಧೀಯವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ‘ರಸಾಯನ’ ವರ್ಗದ ಔಷಧವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಸಾಯನ ಎಂದರೆ ದೇಹದ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಔಷಧ. ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಜ್ವರ, ಕಫ, ಪಿತ್ತ, ವಾತದ ಅಸಮತೋಲನ, ಚರ್ಮರೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ದೇಹದ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅದರ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುಣ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೀತ, ಜ್ವರ ಹಾಗೂ ವೈರಲ್ ಸೋಂಕುಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ದೇಹದಲ್ಲಿನ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯೆಂದು ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಕೊರೊನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಬಳಕೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಮನೆಮದ್ದುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು.
ಮಧುಮೇಹ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಂಶಗಳು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮಧುಮೇಹ ರೋಗಿಗಳು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಔಷಧಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುಣವೂ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಜೀರ್ಣ, ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ, ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಕೃತ್ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಹಾಗೂ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹ ಇದು ಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಅಲರ್ಜಿ, ತುರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಇದರ ಎಲೆ ಅಥವಾ ಕಾಂಡದ ರಸವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಕೀಲುನೋವು ಹಾಗೂ ದೇಹದ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುಣಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಬಳಕೆ ವಿಧಾನಗಳು ಸರಳವಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಂಡದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಕಷಾಯ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಪುಡಿ, ಮಾತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಸಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಔಷಧ ಸೇವಿಸುವವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಒಳಿತು.
ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಒಂದು ಬಾರಿ ಬೇರು ಹಿಡಿದರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಸಿರಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಔಷಧೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರದ ಹಸಿರನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬದುಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ನಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ನಂಟು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಬೆಳೆಸಿ, ಆರೋಗ್ಯದ ಅಮೃತವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ.