ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಳೆಗಿಡಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕಿತ್ತೆಸೆಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಔಷಧಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ಅಂಥ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಅತಿಬಲ.
ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡುವ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ಗಿಡವು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿ, ಹೊಲಗಳ ಅಂಚು, ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅತಿಬಲ, ಆರೋಗ್ಯದ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬಲ್ಲ ಅಮೂಲ್ಯ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅತಿಬಲದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Abutilon indicum. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆ ಮಾದರಿಯ ಸಸ್ಯ. ಹೃದಯಾಕಾರದ ಮೃದುವಾದ ಎಲೆಗಳು, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣ ಹೂವುಗಳು ಹಾಗೂ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಕಾಯಿಗಳು ಇದರ ಗುರುತು.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಮಲೆನಾಡು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ “ಅತಿಬಲ” ಎಂದರೆ “ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು” ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ ನಿವಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ನೀಡುವ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅತಿಬಲದ ಬೇರು, ಎಲೆ, ಹೂವು, ಬೀಜ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳೂ ಔಷಧೀಯ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿವೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಆಯಾಸದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಅತಿಬಲದಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಕೆಲವು ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.
ಅತಿಬಲದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಕೀಲುನೋವು ಅಥವಾ ಸ್ನಾಯು ನೋವಿರುವ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿ ಜನಪದ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಬಲದ ಬೇರುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಅತಿಬಲದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಲೇಪನವಾಗಿ ಗಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.
ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜನಪದ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿಬಲಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಹಿರಿಯರು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಮನೆಮದ್ದಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅತಿಬಲದ ಎಲೆಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮೇವು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಕೇವಲ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಅತಿಬಲ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯವಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಸಸ್ಯವನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲದೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಪರಿಣಿತರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ನಾವು ಕಳೆ ಎಂದು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಬಲವೂ ಒಂದು. ಆದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಅಪಾರ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಸರಳ ಸಸ್ಯವು ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಳದಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಅತಿಬಲ ಗಿಡ ಕಂಡರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಳೆಗಿಡವೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ. ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮಗೆ ನೀಡಿರುವ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಔಷಧೀಯ ಸಂಪತ್ತು!
