ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ʻಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಸತ್ತುಹೋದರೆ ಮಾನವರು ಕೂಡ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆʼ ಎಂಬ ಮಾತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದ್ದರೂ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಸತ್ಯ ಅಡಗಿದೆ.
ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕರಾಗಿವೆ. ಹೂವಿನ ರೇಣುವನ್ನು ಒಂದು ಹೂವಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೂವಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೇನು ಹುಳುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಹೂವುಗಳು ಫಲ ನೀಡವು.
ಸೇಬು, ಮಾವು, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಬಾದಾಮಿ, ಕಾಫಿ, ಕೋಕೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಜೇನು ಹುಳುಗಳ ಸಹಾಯ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಮೌನವಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ರೈತರಿಗೆ ಬೆಳೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬರಲು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಜೇನು ಹುಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ಅನೇಕ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿಯಬಹುದು. ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಮತೋಲನ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾನವರು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ. ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಜೋಳ, ಜೋನೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ಇತರ ಕೀಟಗಳು ಕೂಡ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೈಯಿಂದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ Albert Einstein ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಯೆಂಬ ದೃಢವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾತ್ರ.
ಜೇನು ಹುಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಾಣಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ, ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಹೂವಿನ ಸಸ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಕದಡಿದಾಗ ಮೊದಲು ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನು ಹುಳುಗಳೂ ಒಂದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಜೇನು ಹುಳುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಅವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಸತ್ತರೆ ಮಾನವರು ತಕ್ಷಣ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ, ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೇನು ಹುಳುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದಂತೆಯೇ!
– ಉಷಾ ಭಟ್.
ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜು, ಉಡುಪಿ.