ಮಳೆ ಬಂದು ವಾತಾವರಣ ತಂಪಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಶಬ್ದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ “ಕಿರ್ರ್… ಕಿರ್ರ್… ಕಿರ್ರ್…” ಅಂತ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರ ಹೋದರೆ ಶಬ್ದ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಬಂದರೆ ಮತ್ತೆ ಶುರು!
ʻಇದೇನಿದು ಶಬ್ದʼ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅದು ಬೇರೆ ಯಾರದ್ದೂ ಅಲ್ಲ, ಸಿಕಾಡ (Cicada) ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಕೀಟದ್ದು. ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಇದನ್ನು ಕೆಲವರು ಮಳೆ ಜಿರಳೆ ಅಥವಾ ಜೀರುಂಡೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಷ್ಟು ಪುಟ್ಟ ಜೀವಿಯಿಂದ ಇಡೀ ಕಾಡಿನ ತುಂಬ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಧ್ವನಿ ಹೊರಬರುವುದು ಮಾತ್ರ ಬಲು ವಿಚಿತ್ರ ನೋಡಿ!
ಸಿಕಾಡವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೀಟದಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಜೀವನದ ಕಥೆ ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ.
ಸಿಕಾಡದ ಜೀವನದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೇ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮರಿಹುಳುವಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅದು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಇದ್ದು, ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳಿಂದ ರಸ ಹೀರಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೇ ಇರುವ ಸಿಕಾಡಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ. ಹೊರಗೆ ನಾವು ಕಾಣದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಜೀವನ ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಒಂದು ದಿನ… ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸಮಯ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗೆ ಬಂದ ಸಿಕಾಡ ಮರವನ್ನು ಏರಿ, ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಹೊರಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮರದ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಖಾಲಿ ಸಿಕಾಡದ ಚಿಪ್ಪು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಮಗೆ ಕಾಣಿಸಿರಬಹುದು. ಅದು ಸಿಕಾಡ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಬಂದ ಗುರುತು!
ಹಾಗಾದರೆ ಇಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದೇಕೆ? ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡು ಸಿಕಾಡಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಸಿಕಾಡಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಈ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅದರ ದೇಹದ ವಿಶೇಷ ಭಾಗಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವು ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಿಕಾಡಗಳು ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಕೂಗು ಸೇರಿ ಮರಗಳೆಲ್ಲ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೇ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಸದ್ದು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕಿವಿಗೆ ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂಗೀತ. ಸಿಕಾಡಗಳು ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವುಗಳ ಜೀವನಚಕ್ರದ ಸಹಜ ಭಾಗ.
ಸಿಕಾಡದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಯಿ ಅಥವಾ ಗಂಟಲಿನಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ದೇಹದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ “ಟಿಂಬಲ್” (Tymbal) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆದರೆ ಬಗ್ಗುವ ರಚನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಈ ಟಿಂಬಲ್ ಅನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ-ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ “ಕ್ಲಿಕ್” ರೀತಿಯ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸುವುದು ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ “ಕಿರ್ರ್… ಕಿರ್ರ್…” ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ.
ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಿಕಾಡದ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಮತ್ತು ದೇಹದ ರಚನೆಗಳು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ರಚನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಬ್ದ ಬಹಳ ಜೋರಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಿಕಾಡಗಳ ಶಬ್ದ 100 ಡೆಸಿಬಲ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು!
ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತೇ? ಮರದಿಂದ ಸಿಕಾಡದ ಆ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿದಾಗ, “ಇದು ಈಗಷ್ಟೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೀಟ” ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೇ ಕಳೆದಿರುತ್ತದೆ.
ಅಂದರೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೇಳಿಸುವ ಆ ಒಂದೇ ಸಮನೆಯ “ಕಿರ್ರ್… ಕಿರ್ರ್…” ಶಬ್ದ ಕೇವಲ ಕೀಟದ ಕೂಗಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆದ ಒಂದು ಜೀವನದ ಕಥೆ ಹೊರಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಣ ಅದು!
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಬಂದು ಮರಗಳಿಂದ ಆ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿದಾಗ, ಒಮ್ಮೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡಿ. ಬಹುಶಃ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರವೇ ಯಾವುದೋ ಸಿಕಾಡ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು.
