ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ… ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ಗೆ ‘ನಂದಿನಿ’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೆಸೇಜ್ ಬರುತ್ತದೆ. “ಸರ್ವೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಉಡುಗೊರೆ ಗೆಲ್ಲಿ… Nandini ನೀಡುವ ಸರ್ಪ್ರೈಸ್ ಗಿಫ್ಟ್” ಎಂಬ ಆಕರ್ಷಕ ಸಂದೇಶ. ಜೊತೆಗೆ ನಂದಿನಿಯ ಲೋಗೋ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಲಿಂಕ್. ಪರಿಚಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನ ಹೆಸರು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಹಲವರು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಲಿಂಕ್ ಒತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದು ಬೇರೆಯದೇ ರೀತಿಯ ಉಡುಗೊರೆ!
ಸದ್ಯ ಇಂತಹದ್ದೇ ಸಂದೇಶವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ನಂದಿನಿ ವತಿಯಿಂದ ಉಡುಗೊರೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಚೆಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಈ ವೈರಲ್ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಂದಿನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ನಂಬಲು ಯಾವುದೇ ದೃಢವಾದ ಆಧಾರ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಕ್ lyim.xyz ಎಂಬ ಅಪರಿಚಿತ ಡೊಮೇನ್ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ನಂದಿನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ ವಿಳಾಸವಲ್ಲ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳಿ (KMF) ತನ್ನ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಂದಿನಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನಡಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. KMFನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ kmfnandini.coop ಆಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಂಡರ್ಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆಯೇ KMFನ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ 1800 425 8030 ಟೋಲ್ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು 7899683696 ವಾಟ್ಸಪ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ‘ಸರ್ವೇ ಮಾಡಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪಡೆಯಿರಿ’ ಎಂಬ ಲಿಂಕ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಇಂತಹ ಸಂದೇಶಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಂತ್ರವೂ ಅಷ್ಟೇ ಸರಳ. ಮೊದಲು ದೊಡ್ಡ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನ ಹೆಸರು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಸರ್ವೇ ಅಥವಾ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ನೀವು ಬಹುಮಾನ ಗೆದ್ದಿದ್ದೀರಿ’ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವುದು, ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು.
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಹಣ ಅಥವಾ OTP ಕಳವು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳುವ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ನೋಡಬೇಕು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ OTP, UPI PIN, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ, ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಲಿಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಬಾರದು. WhatsApp ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ಗೆ ಅಪರಿಚಿತ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಪರಿಚಿತ APK/app ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C) ಕೂಡ ವಂಚಕರು ನಕಲಿ ವೆಬ್ಪುಟಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಥವಾ WhatsApp ಲಿಂಕ್ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ URL, WhatsApp ಸಂಖ್ಯೆ, ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿವರಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ‘ನಂದಿನಿ ಉಡುಗೊರೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡದೆ, ಇತರರಿಗೂ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡದೆ ಇರುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಂದಿನಿ ವತಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉಡುಗೊರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರ ಯೋಜನೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಅದು KMFನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ/ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಒಂದು ಲೋಗೋ, ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಮೆಸೇಜ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಿಂಕ್ ಕಂಡಾಕ್ಷಣ ಅದು ನಿಜವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ‘ಉಡುಗೊರೆ’ ಎಂಬ ಆಸೆಯೇ ವಂಚಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬಾಗಿಲಾಗಬಹುದು!